Hugleiðing á sjómannadag í Seltjarnarneskirkju.

Náð sé með yður og friður frá Guði föður vorum og drottni Jesú Kristi. Amen.

Nú er sjómannadagurinn og þess er nú minnst hér í Seltjarnarneskirkju.

Seltjarnarnesið er umlukið hafinu á alla vegu nema þeim hluta sem snýr að Reykjavík, sem reyndar taldist eitt sinn til Seltjarnarneshrepps.

Mörgum sjómönnum sem búa hér og í nágranna byggðarlögum þykir mjög vænt um Seltjarnarnesið, sem skartar Gróttunni vegna þess að þeir fá hina góður tilfinningu heimkomunnar þegar siglt er inn Faxaflóann og vitinn á Gróttu sendir þeim varnaðarljós sitt og vísar þeim til heima hafnar sinnar.

Og stuttu síðar standa þeir á kajanum og taka utan um börnin sín og maka og allt er eins og það á að vera og oft mikið þakklæti fyrir góðan afla og góða túr hvort sem á fragtskipinu er togaranum, vertíðarbátnum eða trillunni.

Og Seltjarnarnesið sjálft á sína sögu um útræði enda var stutt á miðin hér fyrir framan áður en togaraöldin hófst.

Margir fyrrverandi sjómenn njóta þess líka að koma hingað vestur á Seltjarnanes og horfa út á hafið - hlusta á ölduna syngja ljóð minninga um svo margt er gerðist á hafinu og svo margt annað sem tengist lífinu og baráttu þess, sigrum, ósigrum, gleði og sorgum.

Það má eiginlega segja að brimið eða ölduniðurinn og gjálfur bárunnar sé einn öflugasti listgerningur Guðs er kemur okkur til að íhuga lífið - tilgang þess og upphaf.

En maður verður að gefa sér tíma til að staldra við, hlusta og vera með í þessu hljómfalli.

Sjómannadagurinn er upphaflega minningardagur um íslenska sjómenn og á þessum degi hefur virðing íslensku þjóðarinnar fyrir sjómönnum sínum jafnan komið vel í ljós.

Í þeirri mynd sem sjómannadagurinn er nú var hann fyrst haldinn hátíðlegur í Reykjavík þann 6. júní árið 1938 bæði á Ísafirði og í Reykjavík þar sem 10.000 manns tóku þátt í hátíðarhöldunum við Leifsstyttuna á Skólavörðuholti í Reykjavík.

Sjómenn hafa verið heiðraðir á þessum degi og augu manna hafa beinst að hinum miklu hættum, sem sjómenn hafa oft á tíðum mátt glíma við í gegnum aldirnar.

Öryggismál sjómanna hafa einnig borið mikið á góma í þessum degi, en síðast en ekki síst er þessi dagur minningardagur um þá sjómenn hafa farist á hafi úti eða við strendur landsin í glímunni við hafið.

Og fyrrum voru allar kirkjur landsins þéttsetnar á þessum degi þar sem Guði voru falin líf þeirra sem létust og framtíð hinna er eftir lifðu.

Sem betur fer hefur það verið svo að manntjón hefur minnkað stórlega hin síðari ár og skipsköðum einnig fækkað.

Er hér einkum fyrir að þakka aukinni öryggisgæslu og tilkomu betri öryggistækja allt frá flotbúningi til björgunarþyrlu og auðvitað öruggari skipa. En þó svo sé er alltaf full ástæða til að betrumbæta öryggisþættina og læra af reynslunni og af þeim mistökum, sem átt hafa sér stað. Hvað má betur fara og hvernig er best staðið að því að laga það?

Útgerðarmenn hafa líka sýnt þessum málum mikinn áhuga hina síðari ár.

Við getum í huga okkar hugsað til allra þeirra sem hafa farist á hafi úti og við sjómennsku sína. Við vitum að það er ógrynni manna já fjöldinn allur af fólki.

Og þegar við lesum sögubækur um sjómenn og sjómennsku hér á landi kemur fljótt í ljós að við höfum séð á bak hundruðum sjómanna, sem hafa skilið eftir sig ófyllt skörð, manna sem hafa fallið nánast bótalaust frá barnmörgum fjölskyldum sínum.

Og í beinu framhaldi af þessu verður okkur hugsað til eiginkvennanna þeirra hvernig þær máttu svo berjast fyrir afkomu sinni og barnanna eða lifa við að börnin voru tekin af þeim.

Íslenskir sjómenn síðustu aldar eru sú stétt sem hvað stærstan þátt áttu í að leggja grunnin að því velferðarkerfi sem við búum nú við og fórn þeirra var líka mikil, fórn sem við munum seint fá fullþakkað og skilið.

Já starf sjómannsins er mikið áhættustarf það kennir sagan okkur og þeir sem eiga maka úti á sjó son eða dóttur, bróður eða systur hugsa til þeirra með bæn í hjarta á hverjum degi.

Saga sjómennskunnar er samofin trúarsögu okkar og kemur okkur til að hugsa og minnast þess að þegar sjómenn höfðu komið báti sínum á flot hér áður fyrr tóku þeir inn árar til að fara með sameiginlega sjóferðarbæn þar sem þeir báðu Guð að vera með þeim þessa sjóferð.

Og þó við vitum að togararnir stoppa ekki eða bátarnir þegar þeir eru nýlagðir úr höfn til þess að áhöfnin fari í sameiningu með sjóferðarbænina Þá vitum við að margir sjómenn spenna greipar í kojunni sinni og biðja Guð að blessa skip og áhöfn og fjölskylduna sína sem í landi er.

Það á nefnilega ennþá fullkomlega við að Jesús Kristur er í hverju skipi hins íslenska skipaflota, já þrátt fyrri alla tæknina og öryggið þá er svo sannarlega full ástæða til að láta þá vitneskju móta sjóferðina að Jesús Kristur er um borð í íslenskum skipum og bátum. Það vill kirkjan segja á þessum hátíðardegi enda er guðspjall þessa dags einmitt um það þegar Jesús er um borð í bátnum með lærisveinum sínum.

Já kirkja tengist einnig sögu sjómennskunnar að öðru leyti. Því hún átti útræði víða um land. Það voru mikil hlunnindi því þeir sem áttu útræðin fengu hluta af afla og réðu því hverjir máttu róa og hverjir ekki úr víkum og vörum.

Sjálfir biskupsstólarnir koma hér einnig við sögu sem og stórbændur.

Þetta breyttist smám saman sem betur fer með tilkomu stærri hafna og svo varð að allir íslendingar voru taldir eiga sama réttinn til sköpunarverksins og að allir þeir sem vildu og gátu máttu róa og sækja sér björg í bú rétt eins átti við um vitavörðin í Gróttu um miðja síðustu öld.

Nú er þetta breytt á ný. Við höfum siglt inn í það ástand að ef einhverjum ungum manni dettur í hug að verða sér úti um bátshorn og fara að veiða með önglum sér til framfærslu þá verður hann að greiða svokölluðum handhöfum auðlindarinnar á fjórða hundrað krónur fyrir hvert kíló sem hann veiðir af þorski.

Sjálfur minnist ég þess að hafa keypt svokallaðan Færeying fyrir svo sem 25 árum ásamt frænda mínum og við rérum og veiddum á skaki undir Jökli án þess að einhverjir óviðkomandi menn fengju fyrir það stóran hluta aflans í leigu.

Vonandi verða þær breytingar sem líta nú dagsins ljós til þess að ungir menn fái atvinnu við fiskveiðar sem gefur þeim og fjölskyldunni gott viðurværi.

Íslensk útgerð hefur líka breyst mjög mikið aflaheimildir hafa verið fluttar í þúsundum tonna vís frá einum stað til annars án þess að fólkið sem bjó þar hafi nokkuð um það að segja.

Sá sjómaður sem byggir sér ból vegna útgerðar á einum stað getur vænst þess að hlutabréfin í útgerðinni sem hann starfar við hafi verið seld og þar með bátnum lagt í skyni hagræðingar og hann atvinnulaus og plássið að stórum hluta um leið.

Við spyrjum að því þessa dagana hver eigi fiskinn í sjónum alveg eins og sumt fólk í öðrum löndum spyr að því hver eigi auðlindir landsins sem það fæddist í.

Hver á gullnámurnar í Úrgvæ, koparinn í Chile og olíuna í Nígeríu eða Líbíu? Og hvernig verður auðlindinni réttlátlega skipt milli þegnanna svo öll börnin þar njóti arðsins. Svo öll börnin læri þar að lesa og komist til læknis þegar þau verða veik og gamla fólkið góðan aðbúnað á síðustu árum ævi sinnar.

Þetta eru allt trúarlegar, heimspekilegar og siðferðilegar spurningar en meðan ísköld hagfræðin ein ræður ríkjum fáum við aldrei gott siðferðilegt svar.

Og þetta hið sama á við um hina íslensku auðlind. Hver á hana?

Það er eins gott og ekki að ástæðulausu að rík krafa er um að festa í grunnlög landsins, stjórnarskrána að fiskimiðin og aðrar auðlindir landsins skuli vera óskoruð eign þjóðarinnar.

Hver á fiskinn í sjónum? Er það ekki sá sem skapaði hann er það ekki sjálfur Guð?

Mennirnir hafa komið og farið en sköpunarverkið, fjöllin landið og hafið og það sem í því býr er á sínum stað. Þess vegna eigum við að ganga í hógværð og kærleika um veröldina sem Guð lætur brauðfæða okkur. Því við erum ráðsmenn Guðs og við verðum spurð að því um síðir hvernig stóðum við okkur í því hlutverki.

Ráðsmaður Guðs á jörðinni lítur til allrar meðbræðra sinna og systra. Hann spyr Guð um það, hvað best sé gert til að sem allra flestir geti lifað við góðan kost.

Hann segir ekki: „Ég er bestur þess vegna á ég að fá sem mest.“

Nei hinn réttláti ráðsmaður staldrar við og leyfir rödd Guðs að tala inn í hjarta sitt. Sá ráðsmaður leyfir Guði að stýra lífi sínu og starfi. Sá ráðsmaður þarf ekkert annað en þá vitneskju að Guð verndar hann og leiðir alla ævidagana.

Þegar við lítum yfir svið heimsins þá sjáum við að margir þjást og líða vegna deilna og baráttu um alls kyns auðæfi og auðlindir.

Í öllum þessum deilum er greinilegt að menn spyrja ekki: “Hvernig vill Guð hafa þetta og hvers krefur Kristur okkur í þessum aðstæðum?”

Hvers krefur hann okkur og hvað vill hann segja við okkur núna? Hvert er réttlæti hans og sannleikur í sambandi við íslenskan sjávarútveg og auðlindastefnu? Við hvers hlið stendur hann?

Hvernig fáum við svörin við þessu öllu saman? Svörin koma ekki sem skyndileg rödd í hávaða og látum kauphallanna nei þau koma úr djúpi hjartna okkar þegar við höfum leyft honum að skapa það hreint og gefið okkur nýjan og stöðugan anda.

Þegar við höfum meðtekið réttlæti hans, þegar við höfum numið staðar og kallað á hann í ölduróti lífsins og beðið hann að bjarga okkur frá voninni um hámarksgróða og hagnað án tillits til fólks og byggða. J

á, á þessum sjómanndegi skulum við vita að Kristur stendur við hlið okkar og vill fá að leiða okkur í gegnum lífsins ólgu sjóa svo að við náum þeirri höfn sem mikilvægast er að náum um síðir - höfn réttlætis, sannleika og kærleika.

Við skulum biðja hann að vera með okkur í lífsfleyi okkar alla daga, allar stundir og móta huga okkar, hjarta og sál.

Í Jesú nafni - Amen.

Þjóðaratkvæðagreiðsla um kvótann.

Ríkisstjórnarflokkarnir voru kosnir út á mikil loforð um róttækar breytingar á fiskveiðistjórnarkerfinu. Þjóðin styður Jóhönnu í þessu máli.
En samt eru áhrif LÍÚ hópsins svo mikil, að hann getur lamað allt atvinnulíf þjóðarinnar eins og nú er að koma fram. Ekki er hægt að bæta kjör fátæks fóks sem vinnur við fiskverkun, á kössum stórmarkaða eða hreinsar til á sjúkrahúsum eða í hótelherbergjum af því að LÍÚ er í fýlu. Fiskurinn er olía Íslands og gull. Ég tel rétt að við höfum þjóðaratkvæðagreiðslu um kvótakerfið.

Stöndum saman.

Kalli Matt

Verðkrónan nýja.

Upp er komin hugmynd - að gefa krónunni okkar nýtt nafn látum hana heita verðkrónu.  

Við megum ekki sleppa henni því þá þarf að auka agann í hagstjórninni og hagfræðingarnir þurfa að taka sig á. (Það myndi ekki nægja þeim að skipta um nafn).

Hin verðtryggða króna er órjúfanlegur múr, sá sem er svo vitlaus að taka verðryggt lán sleppur ekki úr gildrunni.

Maturinn hækkar, olían hækkar, klósettpappírinn hækkar, fötin hækka og þar af leiðandi hækkar lánið sem vitleysingurinn tók.

Íslenska krónan er rándýr, sem étur heimilin þessa dagana hvert af öðru og þeir sem eru í skilanefndum heimilanna fá lægri og lægri laun. 

Nei, sleppum ekki krónunni höfum sjáfstýringuna á þó við munum ekki hvert við ætluðum að stefna þegar gamla góða  krónan var tekin upp.

Stöndum saman.

Kalli Matt

Af hverju snerta jólin svona marga? - Gleðileg jól.

Ég fór í barnafataverslun í gær með eiginkonu minni. Þar voru margir og gaman var að sjá hvað fólkið vandaði sig í vali sínu.

Það var vegna þess að þau voru að kaupa jólagjafir á litlu börnin sín eða barnabörnin sín eða einhver önnur börn sem þeim þykir svo vænt um.

Öll vildum við kaupa góða og fallega flík á börnin.

Barnið sem við vorum að velja fötin á er óendanlega fallegt og algerlega háð kærleika umhverfis síns. það kallar á kærleikann, sem það sjálft ómælt sendir frá sér og sjálfkrafa vex ástin til barnsins. 

Þessi ást til barnanna og viðleitini okkar til að þeim líði vel og eigi góðan grunn til að standa á lífinu er þeim óendanlega mikilvæg.

Hlýjan sem fötin veita barninu er lífsnauðsynleg en hin andlega hlýja er ekki síður nauðsynleg og uppsprettu þeirrar andlegu hlýju getum við sótt í boðskpa jólanna, þ.e. í jólaguðspjallið sem talar til okkar í dag.

Boðskapur jólanna snertir okkur vegna þess að hann er fagnaðarboðskapur um nýjan og betri heim fagnaðarboðskapur um að hvert okkar og eitt er óendanlega mikils virði í augum Guðs og í þeim anda eigum við að koma fram hvert við annað og í þeim anda ættum við að lífa. 

Fyrst Guð elskar þig, elska ég þig líka.

Gleðileg jól kæru vinir nær og fjær.

Karl V. Matthíasson, prestur .

 

1. des fullveldisdagur þjóðar - fullveldi hvers og eins - kvöldmessa.

Mikið er nú talað um stjálfstæði þjóða, fullveldi þeirra, grunnlög og svo framvegis.

Það er lítið varið í þjóð sem er fullvalda ef fólkið sem hún er mynduð af er ekki fullvalda eða frjálst í sínu eigin lífi.

Eitt það verst sem hendir manninn er að missa stjórn á lífi sínu.  Áfengi og önnur eiturlyf valda slíku oft og mörg eru þau sem hafa glatað miklu vegna fíknarinnar. Það er sorglegt.

Hitt er hins vegar gleðilegt að mjög margir komast út úr því víti sem áfengissýkin veldur. Til þess að svo geti orðið verður  andleg vakning að koma til. Margir leita sér styrks í trúnni sem hjálpar fólki til að sjá lífið upp á nýtt og hjálpa því til að komast á góðan veg.  Að stunda kirkjuna sína getur verið liður í þessu.

þess vegna býður kirkjan upp á æðruleysismessur og vængjamessur sem eru systur.

Það verður vængjamessa í Guðríðarkirkju í kvöld kl. 20.00.  Sylvía Rún Guðnýjardóttir syngur og Ástvaldur Traustason annast undirleik.  Tveir munu deila með okkur reynslu sinni og sr. Sigríður Guðmars og undirritaður leiða messuna.

Á eftir er boðið upp á súkkulaði, kaffi og gott meðlæti að hætti Lovísu kirkjuvarðar.

Allir eru hjartanlega velkomnir í þessa messu sem einkennist af gleði og von.

Stöndum saman

Kalli Matt

Æðruleysismessa í Dómkirkjunni í kvöld kl. 20.00. Gleði og von.

Æðruleysismessurnar hafa verið vel sóttar og ánægjulegt er, hversu margir koma þangað aftur og aftur.

Þetta starf er hluti af helgihaldi kirkjunnar og er ætlað að koma til móts við það fólk, sem leitar nýrra miða í lífsstefnu sinni eða vill viðhalda gæðum þess lífs, sem það hefur náð með því að skoða tilveru sína upp á nýtt í anda  12 sporanna sem eiga upphaf sitt í AA-samtökunum. og Alanon 

Þessar messur eru gleðiríkar og fólk sem gengur úr kirkjunni af þeim loknum er andlega mettara en þegar það gekk inn í hana.

Í kvöld mun sr. Hjálmar Jónsson leiða messuna, sr. Anna Sigríður Pálsdóttir mun predika og undirritaður mun sjá um bænina og einn úr röðum kirkjugesta mun deila með okkur reynslu sinni. 

Bræðurnir Hörður og Birgir Bragasynir stjórna tónlistarflutningi. Þar sem annar leikur á flygil en hinn á kontrabassa.

Já, það er upplagt og andlega styrkjandi að byrja nýja viku með því að "ganga í Guðshús inn" og byggjast  upp fyrir verkefni næstu daga. 

Allir eru hjartanlega velkomnir  og ekki síst þú, sem lest þessar línur.

Stöndum saman. 

Kalli Matt

Hin sanna víma.

Kannabis er hættulegt efni en stundum er látið að því liggja að það sé allt að því heilsusamlegt. 

Að vera án vímuefna er auðvitað besta víman. Gleðin sem kemur án þess að einhver efni komi þar að er  besta gleðin. 

Góð leið til að verað sér úti um gleði er auðvitað að mæta í Vængjamessu í Guðríðarkirkju annað kvöld kl 20.00.  Þetta eru messur gleði og vonar og lyfta okkur upp. 

Sylvía Guðnýjardóttir syngur og Ástvaldur Traustason spilar undir á flygilinn.

Þið eruð öll velkominn í þessa messu.

Og Zach Galifnakis er líka vel kominn. Vonandi les hann þetta.

Stöndum saman

Kalli Matt

Reykti marijúana í beinni útsendingu

Sorglegt og erfitt líf margra. Vængamessa í Árbæjarkirkju kl 20.00 í kvöld.Ellen Kristjánsdóttir syngur.

Þegar maður heyrir og les um svona innbrot dettur manni oftast í hug fíkniefnaskuldir þeirra sem brjótast inna á heimili fólks og ræna það.  Fíkniefnaneysla og afleiðingar hennar eru ömurlegar. En sem betur fer er til fullt af fólkii sem kemur sér frá fíkniefnunum og eignast nýtt líf.

Andleg vakning er hluti þess.

Þess vegna býður kirkjan upp á vængjamessur, sem eru sniðnar fyriri þá sem eru á leiðinni út úr virkum alkóhólisma og líka það fólk sem er að koma sér frá meðvirkni.

Það verður vængjamessa í Árbæjarkirku í kvöld kl.20.00 þar sem Ellen Kristjánsdóttir mun syngja. Guðrún Karlsdóttir og Karl V.Matthíasson leiða messuna.  Ég hvet sem allra flesta til að koma og eiga góða og uppbyggjandi kvöld stund við dásemdarsöng Ellenar.

Stöndum saman.

Kalli Matt

Þjófur staðinn að verki

Fíkniefnin eru djöfull.

Ekkert er nokkurri mannesku ömurlegra en að sjá barn sitt, maka eða einhvern annan nákominn lenda í klóm fíkniefnanna. Sá heimur er vítisveröld.

En hvar hefst hún? Oft á tíðum í alkóhólneyslu.  Oft byrjar þetta í bjórnum. Ég þekki þess dæmi að nokkur ungmenni komu saman til þess að fá sé bjór. Tveir meðal þeirra sem voru komnir inn í þetta samkvæmi buðu upp á kannabis og e- töflur. Og alkóhólið í bjórnum var farið að virka á dómgreindina hjá fáeinum sem voru þarna.  Þar upphófst þjáningarganga.

Hvað vímuvarnastefnu höfum við í þessu landi?  Það má varla tala um vínið sem varasamt efni. það er svo mikið snobb, tilhlökkun og dýrkun í kringum það. 

Spyrja má: Hversu margir deyja af völdum áfengisneyslu á hverju ári? Hversu mörg högg eru slegin í ölvun áfengisins? Hversu margar fjarvistir frá vinnu, hvað eru mörg börn með kvíðhnút í maganum núna út af brennivínsrugli helgarinnar.

Tökum okkur á í því að tala gegn áfengisneyslunni og blekkingunum sem vínið leiðir okkur út í.

Stöndum saman

kalli matt

Markvisst reynt að drepa

Mikil viðbrögð.

það er ánægjulegt að guðfræðingarnir sem skrifa þessa grein skuli fá þetta "áhorf".  En merkilegt finnst mér hversu sumir skirfa um þá með svo miklu hatri og heift í anda "ofsatrúar" Ég er ekki endilega sammála öllu sem þau skrifa en samt er það mjög gott að þau tjá viðhorf sín. Vona að heiftin sem kemur fram hjá sumum verði ekki til þess að þagga niður í þeim.

Þegar einkavæðing bankanna var í algleymingi varaði Karl Sigurbjörnsson biskup þjóðina við græðgi, ég man ekki eftir að margir tækju undir það með honum. Betur hefði mörgum farnast ef það hefði verið gert.

stöndum saman

kalli matt

Prestar furða sig á niðurstöðu um landsdóm